Sigorta ve PTC, devreleri aşırı akım durumlarına karşı korumak için kullanılan güvenlik elemanlarıdır. Bir devrede kısa devre oluştuğunda, motor sıkıştığında veya yük beklenenden fazla akım çektiğinde kablolar, yollar ve bileşenler ısınmaya başlar. Koruma elemanı bu noktada devreye girerek hasarın büyümesini engellemeye çalışır.

Kısa açıklama: Sigorta akım belirli sınırı aştığında devreyi keser. PTC ise ısındıkça direnci artan, soğuduğunda tekrar normale dönebilen koruma elemanıdır.

Cam sigorta nasıl çalışır?

Klasik sigortanın içinde ince bir tel bulunur. Bu tel üzerinden geçen akım belirlenen değeri aşarsa tel ısınır ve kopar. Tel koptuğunda devre açılır, akım akışı durur. Bu yöntem basit, ucuz ve etkilidir; fakat sigorta attıktan sonra yenisiyle değiştirilmelidir.

Cam sigortalarda üzerinde yazan akım değeri önemlidir. 1A yazan bir sigorta, her durumda tam 1 amperde anında atacak demek değildir. Sigortanın hızlı veya yavaş tip olması, geçen akımın miktarı ve süresi davranışı değiştirir.

Sigorta ve PTC Koruma Mantığı Aşırı akımda devre ya tamamen kesilir ya da akım sınırlanır. Kaynak Sigorta Yük motor/devre aşırı akımda koruma

PTC nedir?

PTC, sıcaklık arttıkça direnci yükselen bir elemandır. Aşırı akım geçtiğinde ısınır, direnci artar ve devreden geçen akımı sınırlar. Soğuduğunda eski durumuna yaklaşabilir. Bu nedenle bazı yerlerde resetlenebilir sigorta gibi kullanılır.

PTC’nin avantajı her olaydan sonra değiştirilmek zorunda olmamasıdır. Ancak PTC devreyi klasik sigorta gibi tamamen ve anında kesmeyebilir. Bu yüzden kullanılacağı yere göre doğru seçilmelidir.

Cam sigorta

Basit, ucuz ve net koruma sağlar. Attığında değiştirilmesi gerekir.

PTC

Aşırı akımda direnci artar, soğuyunca tekrar kullanılabilir hale gelebilir.

Hızlı sigorta

Hassas devreleri ani aşırı akımlara karşı korumak için tercih edilir.

Yavaş sigorta

İlk çalışmada kısa süre yüksek akım çeken motor veya adaptör girişlerinde kullanılabilir.

Koruma elemanı seçerken nelere bakılır?

Dikkat: Daha yüksek amperli sigorta takmak sorunu çözmez, korumayı zayıflatır. Sigorta sürekli atıyorsa devredeki asıl arıza bulunmalıdır. Yanlış değerli sigorta kablo ısınması, kart yolu yanması veya daha büyük arızalarla sonuçlanabilir.

Nerelerde kullanılır?

Adaptör girişlerinde, batarya hatlarında, motor beslemelerinde, USB çıkışlarında, şarj devrelerinde ve deney kartlarında sigorta veya PTC kullanımı oldukça yaygındır. Özellikle yeni kurulan devrelerde küçük bir koruma elemanı, yanlış bağlantının büyük hasara dönüşmesini engelleyebilir.