Dirençler normalde sabit değerlidir, değiştirilemez. Ama bazen devrenin ayarını değiştirmek isteriz (Sesi açmak, ışığı kısmak gibi). İşte burada devreye Ayarlanabilir Direnç yani Potansiyometre (Pot) girer.

1. İçinde Ne Var? (Silecek Mantığı)

Potansiyometrenin 3 bacağı vardır. Dıştakiler sabittir, ortadaki bacak ise dönen bir mekanizmaya (Silecek) bağlıdır.

Potansiyometrenin Röntgeni
Bacak 1 (GND) Bacak 3 (5V) Bacak 2 (Sinyal) Silecek (Wiper)
Mantık: Siz düğmeyi çevirdikçe, kırmızı silecek karbon şerit üzerinde kayar. Hangi tarafa yakınsa, oraya olan direnç azalır, diğer tarafa olan direnç artar.

2. Bağlantı Yöntemleri

Potansiyometreyi iki farklı amaçla kullanabiliriz. Arduino projelerinde %99 ihtimalle "Voltaj Bölücü" olarak kullanırız.

1. Reosta (Akım Ayarı)

Sadece 2 bacak kullanılır (Orta ve bir kenar).

  • 🔌 Amaç: Akımı sınırlamak.
  • 💡 Örnek: LED parlaklığını kısmak (Direnç gibi davranır).
2. Potansiyometre (Voltaj Bölücü)

3 bacak da kullanılır.

  • 🔌 Amaç: Sinyal üretmek (0V - 5V arası).
  • 🤖 Örnek: Arduino Analog Okuma (Ses düğmesi).
  • 📌 Bağlantı: Sol: GND, Sağ: 5V, Orta: Arduino A0.

3. Potansiyometre Çeşitleri

🎛️
Rotary (Döner) Pot

En yaygın tiptir. Ses sistemlerinde, radyolarda kullanılan dönen düğmedir.

🎚️
Slide (Sürgülü) Pot

Müzik mikserlerinde (DJ masası) görülen, aşağı-yukarı kaydırılan tiptir.

🔧
Trimpot

Çok küçüktür ve tornavida ile ayarlanır. Cihazın içine gömülür ve bir kere ayarlanıp bırakılır (Örn: Sensör hassasiyeti).