Elektrik enerjisini kısa süreliğine depolayan ve gerektiğinde serbest bırakan devre elemanına Kondansatör (Kapasitör) denir. Onları devrenin "yedek su deposu" veya "amortisörü" gibi düşünebilirsiniz.
1. İç Yapısı ve Çalışma Mantığı
Kondansatör, yalıtkan bir malzeme (Dielektrik) ile birbirinden ayrılmış iki iletken levhadan oluşur. Elektrik verildiğinde bir levhada (+) yükler, diğerinde (-) yükler birikir. Bu gerilim farkı, enerjinin depolanmasını sağlar.
İç Yapı Kesiti
📏 Birim: Farad (F)
Sembolü C, birimi Farad'dır. Ancak 1 Farad çok büyük bir değerdir. Elektronikte genellikle ast katları kullanılır:
- µF (Mikrofarad) = Milyonda bir
- nF (Nanofarad) = Milyarda bir
- pF (Pikofarad) = Trilyonda bir
2. Su Deposu Analojisi
Kondansatörü anlamanın en iyi yolu onu bir su deposuna benzetmektir.
3. Temel Görevleri Nelerdir?
Kondansatörler devrede "boşuna" durmazlar. İşte en kritik 3 görevi:
Adaptörlerde ve güç kaynaklarında kullanılır. AC (Dalgalı) elektriği DC (Düz) elektriğe çevirirken, dalgalanmaları yutar ve çıkışın pürüzsüz olmasını sağlar. Çukurları dolduran bir yol ekibi gibidir.
Direnç ile birlikte kullanıldığında (RC Devresi), belirli bir sürede dolar ve boşalır. Bu özellik; yanıp sönen flaşörlerde, zamanlayıcılarda ve osilatörlerde "süre tutmak" için kullanılır.
Fotoğraf makinesi flaşı gibi aniden yüksek enerji gereken durumlarda, pilin sağlayamayacağı kadar hızlı enerjiyi kondansatör serbest bırakır.
4. Çeşitleri ve Sembolleri
İki ana kondansatör türü vardır: Kutuplu ve Kutupsuz.
Elektrolitik (Kutuplu)
Artı (+) ve Eksi (-) yönü vardır. Ters bağlanırsa patlayabilir! Genellikle yüksek kapasitelidir (silindir şeklinde).
Seramik (Kutupsuz)
Yönü yoktur, istenildiği gibi bağlanabilir. Mercimek tanesi gibidir. Kapasitesi düşüktür.