Analog ve dijital sinyal farkı, elektronikle uğraşırken erken anlaşılması gereken temel konulardan biridir. Çünkü sensör okuma, buton kontrolü, motor sürme, ses sinyali, PWM, haberleşme ve mikrodenetleyici girişleri hep bu ayrımın üzerine kurulur.
Analog sinyal nedir?
Analog sinyal, belirli bir aralık içinde sürekli değişebilen sinyaldir. Bir potansiyometrenin orta bacağından alınan gerilim, ışığa göre değişen LDR değeri veya mikrofon çıkışı analog sinyale örnek verilebilir. Bu sinyaller tek bir anda 0V, 1.2V, 2.73V, 4.1V gibi ara değerlerde olabilir.
Dijital sinyal nedir?
Dijital sinyal, elektronik devrede çoğunlukla iki mantık seviyesiyle yorumlanır: düşük ve yüksek. Mikrodenetleyici tarafında bu genellikle 0 ve 1 olarak düşünülür. Örneğin Arduino UNO için 0V seviyesi LOW, 5V seviyesi HIGH kabul edilir. Bazı kartlarda bu seviye 3.3V olabilir.
Buradaki önemli nokta şudur: Dijital sinyal gerçek dünyada tamamen kusursuz kare dalga olmak zorunda değildir. Devre, belirli eşiklerin altını düşük, üstünü yüksek kabul eder. Bu nedenle gürültü, zayıf bağlantı veya boştaki giriş ucu yanlış okumalara neden olabilir.
Arduino tarafında fark nasıl görünür?
Buton, switch, manyetik kontak gibi iki durumlu girişleri okumak için kullanılır.
Potansiyometre, LDR veya analog sensörlerden gelen değişken gerilimi sayısal değere çevirir.
Bir pini açık veya kapalı duruma getirir. LED yakma gibi temel işlemlerde kullanılır.
Dijital pinle analog hissi vermek için hızlı aç-kapa yöntemi kullanılır.
Analog sinyal nasıl dijitale çevrilir?
Mikrodenetleyiciler analog sinyali doğrudan “sonsuz hassasiyetle” okuyamaz. Bunun için ADC adı verilen analog-dijital çevirici kullanılır. ADC, gelen gerilimi belirli çözünürlükte sayısal bir değere dönüştürür. Arduino UNO üzerindeki 10 bit ADC, 0 ile 1023 arasında değer üretir.
Karıştırılan nokta: dijital çıkış her zaman analog değildir
PWM kullanan bir dijital pin, LED parlaklığını veya motor hızını ayarlıyor gibi görünebilir. Fakat pin aslında ara gerilim üretmez; çok hızlı şekilde açılıp kapanır. Gözümüz veya motorun mekanik yapısı bunu ortalama bir etki gibi algılar. Bu yüzden PWM, gerçek analog çıkış değil, dijital sinyalle analog davranış taklididir.
Pratik ayrım nasıl yapılır?
- Sinyal ara değerlere sahipse analog düşünülür.
- Sinyal açık/kapalı, var/yok, basıldı/basılmadı şeklindeyse dijital düşünülür.
- Sensör çıkışında değişken gerilim varsa analog giriş gerekir.
- Giriş pini boşta bırakılırsa dijital okuma kararsız hale gelebilir.
- Analog değeri dijital sistemde kullanmak için ADC gerekir.