OR (VEYA) kapısı "İkinizden biri gelse yeter, ikiniz de gelirseniz harika olur" diyordu. XOR (eXclusive OR - Özel VEYA) ise daha katıdır: "Ya sen gel, ya o gelsin. İkiniz aynı anda gelirseniz kabul etmem!" der.
1. Mantık: "Farklıysanız Gelin"
XOR kapısına "Fark Dedektörü" de diyebiliriz. Girişler birbirinden farklıysa (Biri 1, diğeri 0 ise) çıkış verir. Girişler aynıysa (İkisi de 0 veya ikisi de 1) çıkış vermez.
2. Sembol ve Doğruluk Tablosu
Sembolü OR kapısına benzer ama arkasında fazladan bir yay çizgisi vardır.
| Giriş A | Giriş B | Çıkış (Y) | Durum |
|---|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 | Aynı (Sönük) |
| 0 | 1 | 1 | Farklı (Yanar) |
| 1 | 0 | 1 | Farklı (Yanar) |
| 1 | 1 | 0 | Aynı (Sönük) |
3. Gerçek Hayatta Nerede?
💡 Merdiven Otomatiği (Vaviyen)
Koridorun bir ucundaki düğmeye basarsınız ışık yanar. Diğer ucuna gidip basarsınız ışık söner. Yani düğmenin konumu değiştiğinde (fark oluştuğunda) ışığın durumu değişir. Bu tam olarak XOR mantığıdır.
🤖 Bilgisayar Toplama İşlemi
Bilgisayarlar 1+1 işlemini nasıl yapar?
0 + 0 = 0(XOR sonucu 0)1 + 0 = 1(XOR sonucu 1)1 + 1 = 0(XOR sonucu 0, elde var 1)
Gördüğünüz gibi toplama işleminin sonucunu XOR kapısı verir. Bu yüzden işlemcilerin içinde milyarlarca XOR kapısı vardır.