Mühendislik sadece kapıların nasıl çalıştığını bilmek değil, onları birleştirerek sorun çözmektir. Bugün, sözlü bir problemi (senaryoyu) alıp çalışan bir elektronik devreye dönüştüreceğiz.
1. Senaryo: Akıllı Alarm Sistemi
Hedef:
Bir ev alarm sistemi tasarlamamız isteniyor. Kurallar şunlar:
- Alarmın çalması için sistemin "Kurulu" (Armed) olması şarttır.
- Sistem kuruluyken; Ya pencere açılırsa Ya da içeride hareket algılanırsa alarm çalmalıdır.
2. Değişkenleri Belirle
Sözlü ifadeyi teknik terimlere (A, B, C) çevirelim.
Giriş A
🪟
Pencere Sensörü
0: Kapalı | 1: AçıkGiriş B
🏃
Hareket Sensörü
0: Yok | 1: VarGiriş C
🔑
Ana Kontrol (Sistem)
0: Pasif | 1: Kurulu3. Denklemi Yazmak
Senaryoyu tekrar okuyup mantıksal operatörleri yerleştirelim:
" (Pencere VEYA Hareket ) VE Sistem Kurulu "
Y = (A + B) . C
Burada "+" VEYA (OR) kapısını, "." ise VE (AND) kapısını temsil eder.
4. Devreyi Çizmek
Denklem bize yolu gösteriyor: Önce A ve B'yi bir OR kapısına sok, çıkan sonucu C ile birlikte bir AND kapısına bağla.
5. Test Etme (Simulation)
Tasarladığımız devrenin tüm senaryolarda doğru çalışıp çalışmadığını kontrol edelim.
| C (Sistem) | A (Pencere) | B (Hareket) | Sonuç (Y) | Yorum |
|---|---|---|---|---|
| 0 | 1 | 1 | 0 | Sistem kapalıyken hırsız girse de alarm çalmaz. |
| 1 | 0 | 0 | 0 | Sistem açık ama her şey güvenli. |
| 1 | 1 | 0 | 1 | Sistem açık ve Pencere açıldı -> ALARM! |
| 1 | 0 | 1 | 1 | Sistem açık ve Hareket var -> ALARM! |
Sonuç: Devremiz senaryoyu başarıyla karşılıyor! Artık bu şemayı kullanarak laboratuvarda 7432 (OR) ve 7408 (AND) entegreleriyle devreyi kurabilirsiniz.